Badania próbki sprzed 50 lat każą na nowo przemyśleć chronologię historii Księżyca i Ziemi

1 października 2025, 09:00

Gdy w w połowie grudnia 1972 roku astronauci misji Apollo zbierali na Księżycu próbki, nie mieli pojęcia, że ponad 50 lat później jedna z nich – oznaczona numerem 76535 – zmieni nasze rozumienie historii Srebrnego Globu. Materiał powstał niemal 50 kilometrów pod powierzchnią Księżyca, jednak nie nosi śladów gwałtownego oddziaływania sił, które powstają, gdy skały z dużej głębokości są wyrzucane na powierzchnię. Zagadka 76535 intrygowała naukowców od dekad. Zdaniem niektórych specjalistów, materiał ten znalazł się na powierzchni w wyniku potężnego uderzenia, które utworzyło największy księżycowy krater, Basen Biegun Południowy-Aitken.



Nietoperz polujący za dnia

15 września 2009, 08:15

Żyjące w środkowych Włoszech karliki drobne (Pipistrellus pygmaeus) zaczęły polować w dzień. To zachowanie bardzo nietypowe dla nietoperzy owadożernych, które zazwyczaj wybierają się na łowy o zmierzchu bądź w nocy, by uniknąć zagrażających im drapieżników (Mammalian Biology).


Bez komunikacji nie będzie metastatycznego uprowadzenia

16 grudnia 2015, 13:00

By zapobiec przerzutom, trzeba wyeliminować kanały komunikacji komórek rakowych i komórek śródbłonka.


W RPA znaleziono najstarszą truciznę wykorzystywana do polowań

19 stycznia 2026, 16:24

Na wykonanym z kwarcu grocie strzały sprzed 60 000 lat badacze z RPA i Szwecji znaleźli ślady trucizny wykonanej z Boophone disticha. To występująca na południu Afryki roślina z rodziny amarylkowatych, która zawiera silnie toksyczne alkaloidy. Jest ona tradycyjnie wykorzystywana do zatruwania strzał, a ślady na zabytku ze stanowiska Umhlatuzana Rock Shelter to przykład najstarszego na świecie takiego użycia trucizny.


Usypiające mleko matki

5 października 2009, 10:10

Jeśli mamy chcą, by ich dziecko dobrze przespało noc, powinny je karmić piersią, a nie ściągniętym wcześniej mlekiem. Naukowcy wykazali bowiem, że powodujące senność nukleotydy, znane lepiej jako cegiełki budulcowe kwasów nukleinowych, występują w najwyższych stężeniach w mleku wytwarzanym właśnie wieczorem i nocą (Nutritional Neuroscience).


Topnienie gór lodowych sprzyja pochłanianiu węgla

12 stycznia 2016, 11:01

Podczas pionierskich badań wykonanych przez naukowców z University of Sheffield wykazano, że topniejące góry lodowe uwalniają do oceanów olbrzymie ilości składników odżywczych, wspomagając w ten sposób znaczący wzrost fitoplanktonu. Mechanizm ten może odgrywać ważną rolę we wchłanianiu atmosferycznego węgla przez oceany.


Czasami najlepsze badania naukowe wychodzą przez przypadek

27 marca 2026, 11:08

Czasami najlepsze badania naukowe wychodzą przez przypadek, przyznaje profesor John Noonan z Wydziału Fizyki Auburn University w Alabamie. Szansa, że jakikolwiek teleskop spojrzy na kometę akurat w momencie, gdy ta się rozpada, jest niewyobrażalnie mała. A jednak taki niezwykły przypadek zdarzył się naukowcom korzystającym z Teleskopu Hubble'a. Co więcej, kometa K1 – jej pełna nazwa to C/2025 K1 (ATLAS) – wcale nie miała być przedmiotem badań.


Alzheimer przez nadmiar białka?

21 października 2009, 11:13

Międzynarodowy zespół badaczy analizował związki diet różnego typu z chorobą Alzheimera. Chociaż interesowały ich przede wszystkim czynniki uruchamiające tworzenie się blaszek amyloidu, przypadkowo odkryli, że menu obfitujące w tłuszcze prowadzi do zmniejszenia rozmiarów mózgu (Molecular Neurodegeneration).


Trawy morskie niezdolne do życia na lądzie

4 lutego 2016, 10:48

Międzynarodowy zespół naukowy zsekwencjonował genom Zostera marina, szeroko rozpowszechnionego gatunku trawy morskiej. W przeszłości roślina ta żyła na lądzie. Obecnie występuje wyłącznie w środowisku morskim


Nowa metoda poszukiwania ciemnej materii w falach grawitacyjnych

14 maja 2026, 08:46

Fizycy od dekad szukają ciemnej materii, substancji, która stanowi ponad 85 procent całej materii we wszechświecie. Oddziałuje ona wyłącznie grawitacyjnie, co czyni ją praktycznie niewykrywalną dla tradycyjnych teleskopów i detektorów cząstek. Teraz Soumen Roy z Katolickiego Uniwersytetu w Lowanium, Rodrigo Vincente z Uniwersytetu w Amsterdamie, Josu C. Aurrekoetxea z MIT oraz Katy Clough z Queen Mary University i Pedro G. Ferreira z University of Oxford opracowali nową metodę, która pozwala szukać śladów ciemnej materii w falach grawitacyjnych rejestrowanych na Ziemi.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk